Kategorie
Aktualności Projekty Wydarzenia

Stąd/Dokąd #8 „Nawra od kuchni”. Dziedzictwo kulinarne regionu. Relacja

Stąd/Dokąd #8 „Nawra od kuchni”. Dziedzictwo kulinarne regionu. Relacja

Opublikowano 26 stycznia 2024 r.
fot. KPCD

W wietrzne, styczniowe popołudnie spotkaliśmy się w świetlicy wiejskiej w Nawrze, żeby rozgrzać się opowieściami o tradycjach kulinarnych i smakołykami, które przygotowały panie z nawrzańskiego Koła Gospodyń Wiejskich. Pretekstem do organizacji spotkania była świeżo wydana przez naszą instytucję publikacja „Nawra od kuchni”, w której zebrane zostały zwyczaje, anegdoty i przepisy, jakimi podzielili się mieszkańcy tych okolic. Jej autorka Alicja Jankowska z KPCD opowiedziała o książce i przeprowadziła rozmowę z zaproszonymi paniami: Aleksandrą Kleśtą-Nawrocką, autorką bloga „Prowincja od kuchni”, Edytą Niedużą, przewodniczącą KGW Nawra oraz Katarzyną Orłowską, zajmującą się promocją w Urzędzie Gminy Chełmża. Uczestniczki dyskusji zastanawiały się m.in. nad tym, co świadczy o unikatowości i charakterze produktów regionalnych, na ile są obecne na lokalnych stołach i jak kształtuje się świadomość na temat dziedzictwa kulinarnego. Omawiana była sytuacja Kół Gospodyń Wiejskich, często pozostawionych samych sobie, bez wsparcia promocyjnego i naukowego w zakresie podtrzymywania tradycji kulinarnych. Pochylono się także nad przypadkami potraw wpisanych na listę produktów regionalnych, które mimo dostrzeżenia i wyróżnienia pozostają mało widoczne jako marka regionu, brakuje wokół nich oprawy marketingowej i korzystania z pełni potencjału jako wyróżników kulturowych.

Podczas spotkania dyskutowano również o lokalnych nawrzańskich potrawach, m.in. dzikim śledziu czy jabłkach z boczkiem. Tego drugiego przysmaku można było osobiście skosztować podczas spotkania. A gdyby ktoś chciał odtworzyć lokalne smaki we własnym domu, niech koniecznie sięgnie do przepisów zawartych w „Nawrze od kuchni”.

Serdecznie dziękujemy p. Aleksandrze, p. Edycie i p. Katarzynie za rozmowę, p. sołtys Mariannie Rolbieckiej za wsparcie organizacyjne i całemu KGW Nawra za pyszny poczęstunek oraz współpracę przy tworzeniu naszej książki. Cieszymy się, że tyle egzemplarzy trafiło wczoraj do mieszkańców regionu, a wydarzenie mogło przyczynić się do wsparcia zrzutki na wózek elektryczny dla mieszkańca Nawry, Rafała. Zachęcamy do dorzucenia swojej cegiełki!:

Egzemplarze książki „Nawra od kuchni” można nabyć w cenie 25 zł osobiście w toruńskiej siedzibie KPCD lub drogą wysyłkową (25 zł + kw) po kontakcie mailowym lub telefonicznym. 

Więcej zdjęć z wydarzenia zobacz na naszym Facebooku:

Stąd/Dokąd – dyskusje o dziedzictwie to organizowane przez Kujawsko-Pomorskie Centrum Dziedzictwa w Toruniu cykliczne spotkania oparte o wymianę myśli i doświadczeń różnych środowisk, które zajmują się badaniami i upowszechnianiem rozmaitych składników i kształtów dziedzictwa kulturowego. Do naszej siedziby w Toruniu będziemy zapraszać naukowców, pracowników instytucji kultury i oświaty, regionalistów, przedstawicieli organizacji pozarządowych i inne osoby, którym tematyka lokalnego dziedzictwa jest szczególnie bliska. W trakcie dyskusji poruszymy m.in. kwestię tożsamości lokalnej, wyróżników regionalnych, krajobrazu kulturowego, „trudnego” dziedzictwa.

Kategorie
Aktualności Projekty Wydarzenia

Stąd/Dokąd #8 „Nawra od kuchni”. Dziedzictwo kulinarne regionu

Stąd/Dokąd #8 „Nawra od kuchni”. Dziedzictwo kulinarne regionu

Czwartek 25 stycznia 2024 r., godz. 17-18:30
Świetlica wiejska, Nawra 5, Gmina Chełmża
Stąd/Dokąd #8: „Nawra od kuchni”. Dziedzictwo kulinarne regionu

W skomplikowanym świecie, składającym się z różnorakich dziedzin życia, istnieje jedna, której nie można odmówić wagi i znaczenia, a jednocześnie daleko sięga­jącej historii i tradycji. Tą dziedziną są szeroko pojęte kulinaria.

Głównym statutowym zadaniem Kujawsko-Pomorskiego Centrum Dziedzictwa w Toruniu jest przygotowanie i przeprowadze­nie pełnego procesu rewitalizacyjnego zabytkowego założenia pałacowo-parkowego w Nawrze, w którym z czasem powstanie „Muzeum Ziemiaństwa im. Rodziny Sczanieckich”. Ale aby stworzyć atrakcyjną, interesującą i ciekawą instytucję, ważne jest również badanie i opisywanie zjawisk kulturowych, które kształtowały się wewnątrz domów ziemiańskich, jak również na obszarze wsi je otaczających. Stąd pomysł zajęcia się tematem dziedzictwa kulinarnego i jego cech charakterystycznych dla Nawry i okolic. Wywiady z mieszkańcami, opracowanie tematów, analiza przykładów, wreszcie publikacja książki, a także debata z mieszkańcami, to tylko wstęp do dalszych działań, które KPCD będzie podejmować, chcąc zachować pamięć o mieszkańcach pałacu i ich pozytywnych relacji z wsią. Aby w konsekwencji jedną z części przyszłego muzeum poświęcić właśnie kulinariom
i szeroko pojętej kulturze stołu.

Podczas styczniowej dyskusji poruszone zostaną kwestie m.in.:
  • genezy książki „Nawra od kuchni”
  • dziedzictwa kulinarnego i sposobów jego promocji wśród mieszkańców i turystów
  • roli Kół Gospodyń Wiejskich w podtrzymywaniu regionalnych tradycji kulinarnych 

Uczestnicy debaty:

  • dr Aleksandra Kleśta-Nawrocka – badaczka dziedzictwa kulinarnego,  organizatorka festiwalu smaków i innych wydarzeń związanych z kuchnią tradycyjną
  • Edyta Nieduża – przewodnicząca Koła Gospodyń Wiejskich w Nawrze
  • Katarzyna Orłowska – inspektor ds. promocji Urzędu Gminy Chełmża

Moderator debaty:

  • Alicja Jankowska z Kujawsko-Pomorskiego Centrum Dziedzictwa w Toruniu, autorka i redaktorka książki „Nawra od kuchni”
Zapraszamy do wysłuchania i wzięcia udziału w dyskusji!
 
CZWARTEK 25 stycznia 2023 r., godz. 17-18:30
Świetlica wiejska, Nawra 5, Gmina Chełmża
 

Link do wydarzenia:

Stąd/Dokąd – dyskusje o dziedzictwie to organizowane przez Kujawsko-Pomorskie Centrum Dziedzictwa w Toruniu cykliczne spotkania oparte o wymianę myśli i doświadczeń różnych środowisk, które zajmują się badaniami i upowszechnianiem rozmaitych składników i kształtów dziedzictwa kulturowego. Do naszej siedziby w Toruniu będziemy zapraszać naukowców, pracowników instytucji kultury i oświaty, regionalistów, przedstawicieli organizacji pozarządowych i inne osoby, którym tematyka lokalnego dziedzictwa jest szczególnie bliska. W trakcie dyskusji poruszymy m.in. kwestię tożsamości lokalnej, wyróżników regionalnych, krajobrazu kulturowego, „trudnego” dziedzictwa.

Kategorie
Aktualności Projekty Wyróżniki regionu

Pejzaże kulturowe: powiat brodnicki III

Pejzaże kulturowe: powiat brodnicki III

Zobacz i uwież

Nowy York, Hongkong czy San Gimigiano to miasta, w których wysoka zabudowa jest jednym z bardziej charakterystycznych elementów krajobrazu. Ale czy do tego zaszczytnego grona może należeć również Brodnica? Dzisiaj pragniemy zaprosić Was na wspólną wyprawę szlakiem wież powiatu brodnickiego. Wspólnie odkryjemy ich historię, poznamy pełnione przez nie funkcje i sięgniemy nieba.

wieże nad miastem
Widok panoramiczny na miasto i zamek w Brodnicy autorstwa Georga Friedricha Steinera z lat 1738-1745 (źródło: wikipedia.org)

Znaczna część obiektów, o których będziemy dzisiaj opowiadać, znajduje się w samej Brodnicy. Niewątpliwie najważniejszym i najbardziej charakterystycznym elementem krajobrazu miasta jest zabytkowa wieża dawnego gotyckiego zamku krzyżackiego.  Mierzy ona obecnie 54 m wysokości i jest najlepiej zachowanym elementem całego założenia zamkowego. U podstawy ma rzut zbliżony do kwadratu, by na poziomie piętra przejść do rzutu ośmiobocznego. Wieża była najwyższym elementem zamku, przewyższając trzy inne narożne konstrukcje. Architektonicznie miała demonstrować potęgę zakonu poprzez zastosowanie białych, otynkowanych blend na dwóch poziomach i tarczy herbowej z czarnym krzyżem. Niższe partie wieży również były zdobione m.in. za pomocą czarnych cegieł zendrówek odróżniających się na tle cegieł czerwonych. Wnętrze podzielone zostało na 13 kondygnacji, z czego aż trzy komory pełniły rolę więzienia i pomieszczenia straży. Kondygnacje połączone były ze sobą jedynie drabinami. Obecnie obiekt ten pełni funkcję punktu widokowego, z którego zobaczyć można malowniczą panoramę Brodnicy oraz wielu okolicznych miejscowości. 

Przez dekady majestatyczna wieża zamkowa fascynowała przybywających w te strony gości, co najlepiej poświadczają liczne pocztówki. Pokazują one nie tylko jak zmieniała się na przestrzeni lat okolica dawnego zamku, ale także jak ważnym elementem krajobrazu miasta stała się ta budowla.

Widok na wieżę zamkową w Brodnicy od strony Drwęcy / fot. KPCD

Innym charakterystycznym elementem architektury miasta jest tajemnicza wieżyczka wystająca ponad domy umiejscowione w północnej pierzei dawnego rynku. Jest ona pozostałością po ratuszu, mieszczącym się na średniowiecznym rynku brodnickim. Większą część bryły ratusza wchłonęła późniejsza zabudowa śródrynkowa, a obecnie jedynie wspomniana wieżyczka wraz z fragmentem gotyckiego szczytu budynku widoczne są w krajobrazie miasta. Wieża ratuszowa ma rzut poziomy ośmioboczny, wysokość kilkunastu metrów, a w górnej części umieszczony jest zegar. Wewnątrz niej znajdują się dwa dzwony z ok. połowy XVI w. Pierwotnie wieżyczka ta pełniła poza względami prestiżowymi również funkcję estetyczną czy obserwacyjną. Sam ratusz był dawniej siedzibą władz miejskich, ale także miejscem sprawowania sądów czy więzieniem. Pozostałości ratusza są jednym z nielicznych świadectw najstarszych dziejów miast lokacyjnego, które dało początek współczesnej Brodnicy.

Widok na wieże ratuszową wystającą ponad północną pierzeję Dużego Rynku w Brodnicy / fot. KPCD
warto zobaczyć:
wieże do miasta

Następne dwie wieże były elementem fortyfikacji miejskich: Wieża Mazurska oraz Brama Chełmińska. Obie budowle były składowymi murów miejskich wybudowanych w latach 1310-1340. Obok trzeciej, niezachowanej, Bramy Grudziądzkiej strzegły wjazdów do średniowiecznego miasta. Droga łącząca obie bramy stanowiła główną oś, wokół której rozwijało się miasto. Była ona częścią większego traktu łączącego Mazowsze z ziemią chełmińską oraz Pomorzem Gdańskim.

Wieża Mazurska zlokalizowana jest w południowej części miasta lokacyjnego. Była ona częścią konstrukcji stanowiącej wjazd bramny. Zbudowana została w przyziemiu na planie kwadratu, który na wysokości pierwszego piętra przechodzi w ośmiobok. Mierzy ona 30 m wysokości i wykonana została z wypalanej cegły. Miejsce to dawniej pełniło funkcję hotelową, obecnie zaś służy jako punkt informacji turystycznej oraz siedziba oddziału PTTK.

Wieża Mazurska w Brodnicy / fot. KPCD

Brama Chełmińska jest jedną z najlepiej zachowanych konstrukcji bramnych z terenu dawnego władztwa zakonu krzyżackiego. Położona jest w północnej części miasta lokacyjnego. Zbudowana jest na planie kwadratu, ze szczytami schodkowymi, ze sterczynami i półkoliście zamkniętymi tynkowanymi blendami. Brama posiada stropy drewniane, dach dwuspadowy z dachówką. Posiada także częściowo zachowaną szyję bramną. W wejściu znajduje się zrekonstruowana współcześnie drewniana brona (krata). Przez stulecia pełniła głównie funkcję militarną oraz komunikacyjną. W XIX w. użytkowana jako więzienie, a w latach 70-tych, wraz z przylegającą kamieniczką adaptowana została na potrzeby oddziału Muzeum w Brodnicy. Obecnie w Bramie Chełmińskiej mieści się galeria, zaś w przyległej kamieniczce na Małym Rynku sale wystaw czasowych.

Brama Chełmińska w Brodnicy / fot. KPCD
wieże do nieba

Charakterystycznymi elementami krajobrazu wielu miast są wieże kościołów. Nie inaczej jest w przypadku Brodnicy. W tym przypadku na uwagę zasługuje zwłaszcza kościół parafialny pw. św. Katarzyny Aleksandryjskiej. Świątynia powstała w XIII w. i w pierwotnym założeniu miała mieć dwie wieże, wieńczące zachodnią fasadę kościoła. Plany te jednak nie zostały zrealizowane i ostatecznie powstała jedynie wieża południowa, wybudowana w roku 1370 r. Podwyższona została w roku 1485 i ostatecznie osiągnęła wysokość 50 m. Zamiast przęsła międzywieżowego i północnej wieży wzniesiono natomiast dwie niskie przybudówki. W ten sposób zatarciu uległ symetryczny projekt kościoła, ale jego bryła nabrała oryginalnego, niepowtarzalnego kształtu. Wieża północna została zbudowana na planie czworobocznym o wymiarach 8,5 x 8,9 m. Otrzymała ona stosunkowo prostą elewacje, zdobioną blendami jedynie na poziomie dwóch najwyższych kondygnacji, gdzie oflankowały wąskie, uskokowe otwory okienne. Wieże wieńczy krenelaż zdobiony tarczami herbowymi. Środkowa część elewacji wieży nie była zdobiona. Natomiast na parterze umieszczono dwukondygnacyjną kaplicę z wielobocznym prezbiterium wysuniętym na południe, z rozbudowanym portalem zachodnim i emporą otwierającą się na nawę. W czasach średniowiecza parafia św. Katarzyny była w posiadaniu relikwii Krzyża Świętego, które przechowywano właśnie w kaplicy pod tą wieżą. W 1998 r. na jednej z przypór wieży umieszczona została tablica upamiętniająca początki świątyni oraz miasta lokacyjnego.

Wieża i kaplica podwieżowa kościoła pw. św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Brodnicy / fot. KPCD

Na uwagę zasługuje również kościół filialny pw. Matki Bożej Królowej Polski, którego budowę rozpoczęto w 1827 r. Jest to budynek późnoklasycystyczny z wieżą znajdującą się po wschodniej stronie świątyni. Przez dekady służył on społeczności ewangelickiej aż do 1945 r. Po drugiej wojnie światowej kościół został przejęty przez kościół katolicki i stał się filią lokalnej fary. Wieża znajduje się centralnie w osi dłuższej świątyni od strony wschodniej. Do wysokości nawy głównej wraz ze szczytem dachu zbudowana jest na planie kwadratu, wyżej ośmioboczna, przekryta hełmem, zwieńczonym kulą z krzyżem. Od XIX w. wieża stała się jednym z bardziej charakterystycznych elementów architektury przyrynkowej.

Duży Rynek w Brodnicy oraz zachodnia pierzeja zabudowań wraz z kościołem filialnym pw. Matki Boskiej Królowej Polski / fot. KPCD
wieże do zużytku

Inną kategorią wież brodnickich są zabytki techniki, a mianowicie wieże ciśnień. Pierwsza z nich zbudowana została w 1905 r. i pełniła funkcję miejskiej wieży wodociągowej. położona jest w południowej części miasta, przy ulicy Podgórnej 27 (obecnie za stacją paliw). Miała przed rozbiórką w 2006 r.  około 24 m wysokości, a po niej została zredukowana o kilka metrów. Podstawa ma kształt ośmiokąta, którego przeciwległe boki oddalone są od siebie o około 10 metrów. Stoi w otwartym terenie, na brzegu kilkumetrowej skarpy, zwanej niegdyś Górą Wisielców, opadającej w stronę  Drwęcy. Do 1985 r. była podłączona do miejskiej sieci wodociągów, ale w końcowym okresie pełniła już tylko rolę awaryjną. W bezpośrednim sąsiedztwie wieży funkcjonowało do lat 90. XX w. targowisko wiejskie. Obecnie w jego miejscu stoi stacja paliw.

Miejska wieża ciśnień w Brodnicy w 2006 r. przed rozbiórką górnej kondygnacji / za: wikipedia.org

Druga podobna konstrukcja położona jest w północnej części Brodnicy w pobliżu ulicy Świerkowej. Wybudowana w 1953 r. żelbetonowa, z ceglanym wypełnieniem ścian wieża wykorzystywana była przez kolej. Wieża składa się z trzech ustawionych na sobie, różnej średnicy i wielkości cylindrów, nakrytych kopułowym dachem. Pierwszy z cylindrów, o najmniejszym promieniu i najwyższy – murowany z cegły na cementowej zaprawie, mieści klatkę schodową z kręconymi, schodami, Kolejne cylindry wsparte na sześciu żelbetowych, prostokątnych w przekroju filarach. Obecnie obiekt nie jest wykorzystywany i ulega stopniowej dewastacji.

Kolejowa wieża ciśnień w Brodnicy / za: wikipedia.org
wieże z sąsiedztwa

Poza Brodnicą znajdziemy wiele kościołów, które posiadały wieże dominujące nad okolicznymi zabudowaniami. Ze względu na swoją niezwykłą formę i architektoniczną smukłość na szczególne wyróżnienie zasługuje wieża kościoła pw. św. Wojciecha w Jabłonowie-Zamku. Świątynia ta wraz z pobliskim zamkiem-pałacem jest niezwykłym przykładem architektury neogotyckiej typu angielskiego. Pałac wyróżnia się zarówno układem wnętrz jak i bryłą z charakterystycznymi wieżami o różnych kształtach i wysokościach, zwłaszcza okrągłe w stylu angielskim, zwieńczone krenelażem. Najwyższa z nich zwieńczona jest w narożnikach iglicami w formie wieżyczek.

Kościół pw. św. Wojciecha w Jabłonowie-Zamku / fot. KPCD
Fragment rezydencji typu angielskiego z Jabłonowa-Zamku / fot. KPCD

Interesującą formę architektoniczną ma również kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Górznie. Jest to świątynia XVIII – wieczna powstała w miejscu starszego obiektu. Kościół ma jest budowlą jednonawową, dwuwieżową, reprezentującą styl klasycystyczny. Fasada obiektu jest skromnie dekorowana, lecz o monumentalnej i wertykalnej formie. Okna w niej są pionowe, umieszczone w szerszych wnękach rozmieszczonych zarówno na fasadzie, jak i na obydwu wieżach. Same wieże kościoła osiągają wysokość 24 metrów i zwieńczone są krzyżami z dwóch skrzyżowanych belek, typowymi dla bożogrobców, którzy przez stulecia administrowali parafią. Również nad głównym wejściem wymalowany został medalion z krzyżem zakonu, którego przedstawiciel był fundatorem świątyni.

Fasad kościoła pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Górznie / fot. KPCD
wieże z widokiem

Osobną formą wież są punkty widokowe. Pozwalają one odkrywać piękno Pojezierza Brodnickiego, pełnego pięknych jezior i lasów. Dolinę meandrującej Drwęcy podziwiać można z drewnianej wieży widokowej na terenie Rezerwatu „Bagiennej Doliny Drwęcy” w Bobrowiskach. Natomiast spokojne tafle jezior można obserwować z wież widokowych w Chojnie oraz Wądzynu.

Widok z wieży widokowej w Chojnie / za: bobrowo.org.pl
widok na wieże

Kulturowy krajobraz Brodnicy w sposób szczególny tworzą wysokie bryły wież, często mające średniowieczny rodowód. Są to zarówno obiekty o charakterze obronnym, elementy świątyń, ale także współczesne zabytki techniki. Są one nie tylko świadectwem znaczenia i prestiżu danej instytucji czy wiary, ale także dziełem artystycznym czy przejawem kreatywności i wiedzy dawnych mieszkańców tych ziem. Inspirują one również przy podejmowaniu współczesnych działań kulturalnych, czego najlepszym dowodem jest hasło i program Nocy Muzeów 2023 odbywającej się w Brodnicy.

warto zobaczyć:
Sprawdź też inne szlaki dziedzictwa powiatu brodnickiego:
Kategorie
Aktualności

KPCD życzy Wesołych Świąt!

KPCD życzy Wesołych Świąt!

Kategorie
Aktualności Projekty Straty wojenne Wydarzenia

Straty Wojenne. Pałac w Nawrze i jego zbiory – konferencja i wystawa

Straty Wojenne. Pałac w Nawrze i jego zbiory – konferencja i wystawa

Wtorek 19 grudnia 2023 r., godz. 12-15
Kujawsko-Pomorskie Centrum Dziedzictwa, Czerwona Droga 8, Toruń
We wtorek 19 grudnia w siedzibie Kujawsko-Pomorskiego Centrum Dziedzictwa w Toruniu odbyła się konferencja naukowa Straty wojenne. Pałac w Nawrze i jego zbiory. Dyrektor KPCD dr Marek Rubnikowicz otworzył wystawę planszową, a koordynator projektu dr Michał Antonowicz poprowadził część konferencyjną, opowiadającą o przebiegu badań i zakresie przekształceń i strat, jakie dotknęły nawrzański pałac i jego zbiory. W spotkaniu udział wzięli zaangażowani w projekt: dr Andrzej Mycio, dr Mateusz Superczyński, dr Magdalena Nierzwicka, dr Maciej Prarat i Patryk Banasiak oraz przedstawiciele rodziny spadkobierców majątku nawrzańskiego. Przybyli goście aktywnie udzielili się w dyskusji i otrzymali publikację podsumowującą projekt.
 
Prelegentom i publiczności bardzo dziękujemy za obecność i podzielenie się cennymi uwagami. Do zobaczenia przy kolejnej okazji!
 
Wydarzenie zostało zrealizowane w ramach zadania pn. „Badania strat wojennych kolekcji prywatnej – pałac w Nawrze” z programu rządowego „Badania polskich strat wojennych” ze środków finansowych Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji i Kultury, a także współfinansowane z budżetu Samorządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego.

Zobacz relację na Facebooku:

Kategorie
Aktualności Projekty Wydarzenia

Spacer fotograficzny w Nawrze – zbieramy materiały do wystawy!

Spacer fotograficzny w Nawrze – zbieramy materiały do wystawy!

Opublikowano 13 grudnia 2023 r.

fot. Dariusz Kilan

Jak wspominaliśmy niedawno, w listopadzie, w ramach naszej współpracy z inicjatywą Toruńskie Spacery Fotograficzne, odbył się plener fotograficzny w Nawrze, na terenie tamtejszego kościoła i założenia pałacowo-parkowego. Cykle fotograficzne, które powstały podczas tego wydarzenia są kroniką obecnych czasów, ale jednocześnie dają wyraz nadziei i potencjału jakie są pokładane w przestrzeni pałacu. Autorzy fotografii w zaniedbywanej latami przestrzeni odkryli ducha historii i wydobyli piękno, które oparło się upływowi czasu i trudnym dziejom.

Zwieńczenie 163. TSF uczcimy oficjalnie 14 marca 2024 roku, podczas planowanego otwarcia poplenerowej zbiorowej wystawy, którą wyeksponujemy w siedzibie KPCD, w wilii przy ul. Czerwona Droga 8 w Toruniu.

Uczestników TSF, którzy chcą, aby ich prace znalazły się na wystawie, prosimy o przesłanie fotografii (max 12 zdjęć) za pośrednictwem serwisu WeTransfer.com (lub innego bliźniaczego) na adres zlewandowska@kpcd.com.pl, w terminie do dnia 15 stycznia 2024 r. Szczegóły w Regulaminie Wystawy poniżej.

Kategorie
Aktualności Projekty Straty wojenne Wydarzenia

Straty Wojenne. Pałac w Nawrze i jego zbiory – konferencja i wystawa

Straty Wojenne. Pałac w Nawrze i jego zbiory – konferencja i wystawa

Wtorek 19 grudnia 2023 r., godz. 12-15
Kujawsko-Pomorskie Centrum Dziedzictwa, Czerwona Droga 8, Toruń

Nawra to niewielka miejscowość położona w okolicach Torunia i Chełmży, posiadająca bogatą historię związaną z szeroko rozumianym ziemiaństwem pomorskim. W okresie od XVIII do początków XX w. była jednym z głównych ośrodków życia kulturalnego i towarzyskiego na ziemi chełmińskiej. Mieszkańcy tutejszego pałacu – członkowie rodzin Kruszyńskich i Sczanieckich – angażowali się w życie polityczne, ekonomiczne, naukowe i społeczne regionu. Uczestniczyli w sejmikach, byli aktywnymi członkami wielu organizacji społecznych i naukowych. Dbali również o nawrzańską społeczność, sprawując opiekę nad miejscową szkołą, kościołem czy ochronką. Złote lata Nawry zostały przerwane w 1939 r., wraz z wybuchem II wojny światowej. Gospodarze nawrzańskiego zespołu pałacowo-parkowego i folwarku zostali wysiedleni, a ich majątek rozgrabiony i zdewastowany. 

Celem konferencji i wystawy jest zaprezentowanie przedwojennego dorobku pokoleń rodzin Kruszyńskich i Sczanieckich, a także losu pałacu w Nawrze i jego zbiorów w latach II wojny światowej i czasach powojennych oraz zakresu poniesionych w nim strat spowodowanych okupacją.  

Konferencji będzie towarzyszyć promocja książki Pałac w Nawrze i jego zbiory w latach II wojny światowej i czasach powojennych, red. M. Antonowicz, R. Krajniak (Toruń 2023).

Wydarzenie jest realizowane w ramach zadania pn. „Badania strat wojennych kolekcji prywatnej – pałac w Nawrze“ z programu rządowego „Badania polskich strat wojennych” ze środków finansowych Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji i Kultury, a także współfinansowana z budżetu Samorządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego.

Wstęp na wydarzenie jest wolny. Program znajduje się poniżej. Zapraszamy!

WTOREK 19 grudnia 2023 r., godz. 12-15
Kujawsko-Pomorskie Centrum Dziedzictwa, Czerwona Droga 8, Toruń
 

12-12:30  Otwarcie wystawy plenerowej / dr Marek Rubnikowicz

12:45-13:00  Rozpoczęcie konferencji i wprowadzenie/ dr Marek Rubnikowicz

13:00-13:15  Losy księgozbioru nawrzańskiego (XVIII-XXI w.)  / dr Michał Antonowicz, dr Radosław Krajniak

13:15-13:30  Zbiory nawrzańskie w Bibliotece Uniwersyteckiej w Toruniu / dr Andrzej Mycio

13:30-13:45  Archiwum Sczanieckich z Nawry – dzieje zasobu / dr Mateusz Superczyński

13:45-14:00  Wyposażenie pałacu i galeria portretów rodzinnych w Nawrze / dr Magdalena Nierzwicka

14:00-14:15  Przebudowa pałacu w Nawrze w okresie II wojny światowej / dr Maciej Prarat, dr Karolina Zimna-Kawecka

14:15-14:30  Zabytki i księgozbiór archeologiczny z kolekcji rodziny Sczanieckich / Patryk Banasiak

14:30-15:00  Dyskusja

Przeczytaj:

Kategorie
Aktualności Projekty Wydarzenia

Stąd/Dokąd #7: „Helena Grossówna i jej dziedzictwo” – relacja ze spotkania

Stąd/Dokąd #7: „Helena Grossówna i jej dziedzictwo” – relacja ze spotkania

Opublikowano 1 grudnia 2023 r.

Helena Grossówna i jej toruński dom byli głównymi bohaterami wczorajszego spotkania dyskusyjnego. Przybyli goście mieli wyjątkową okazję zapoznać się ze wspomnieniami o aktorce „z pierwszej ręki” – od jej synowej, Katarzyny Turajczyk, która odmalowała (a to jej specjalność!) portret kobiety pełnej uroku, ciepła, ale i skromności, których nie ubił ani upływ czasu, ani aktorska sława, ani trudne doświadczenia życiowe.  Dr Krzysztof Trojanowski z Instytutu Literaturoznawstwa UMK przytoczył kilka anegdot z pozaekranowego życia Grossówny i odbioru jej twórczości. Z kolei Katarzyna Jaworska, dyrektor Międzynarodowego Festiwalu Filmowego Tofifest, odniosła się m.in. do potencjału 'marketingowego” aktorstwa Grossówny w kontekście współczesności i docierania z archaicznym rodzajem kina i opowieści do młodych odbiorców. Wraz z publicznością rozmawialiśmy także o organizacji i przyszłej działalności odbudowywanego właśnie domu Heleny Grossówny i możliwości stworzenia w nim oferty turystycznej.
 
Spotkanie poprowadziła Alicja Jankowska z Kujawsko-Pomorskiego Centrum Dziedzictwa w Toruniu. Wydarzeniu towarzyszyła miniwystawa prezentująca postęp prac nad obudową zabytkowego budynku w nowym miejscu.
 
Prelegentom i publiczności dziękujemy za przybycie i cenne głosy w dyskusji nad tym aspektem naszego dziedzictwa. Na kolejne spotkanie cyklu zapraszamy w styczniu!
 
O projekcie odbudowy Domu Grossówny przeczytasz tu:

fot. KPCD w Toruniu

Kategorie
Aktualności Projekty Wydarzenia

Szlak Kopernikowski na Kujawach i Pomorzu – wystawa w Toruniu

Szlak Kopernikowski na Kujawach i Pomorzu – wystawa w Toruniu

od 21 listopada 2023 r., Toruń

Wróciła do domu! Nasza wystawa „Szlak Kopernikowski na Kujawach i Pomorzu” kończy tegoroczne tournée po województwie. Od połowy lutego gościła w Toruniu przed Urzędem Marszałkowskim Województwa Kujawsko-Pomorskiego, Grudziądzu, Chełmży, Chełmnie, Włocławku, Nawrze, Wąbrzeźnie, Żninie, Unisławiu, Solcu Kujawskim, Brodnicy, Skrwilnie i Rypinie. Obchody Roku Kopernikowskiego 2023 kończy przy naszej siedzibie, na ul. Czerwona Droga 8 w Toruniu.
 
Zapraszamy do oglądania wystawy i zajrzenia do „pałacyku”, w którym mieści się punkt informacyjny kujawsko-pomorskiego odcinka Szlaku Kopernikowskiego, a w nim dodatkowe materiały promocyjne.
 
I oczywiście zachęcamy do wycieczek po trasie! Koniecznie z aparatem, aby wziąć udział w naszym konkursie:

Więcej informacji o Szlaku Kopernikowskim na Kujawach i Pomorzu, znajduje się w przewodniku dostępnym w punktach Informacji Turystycznej, a także na stronie internetowej dedykowanej kujawsko-pomorskiej części Szlaku (link poniżej). Pełna trasa Szlaku Kopernikowskiego, obejmującego poza naszym województwa, także miejsca i obiekty w województwach pomorskim i warmińsko-mazurskim, dostępna jest z kolei na oficjalnej stronie Szlaku:

Wydarzenie odbywa się pod patronatem Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego Piotra Całbeckiego i jest dofinansowane z budżetu Samorządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego.

Szlak Kopernikowski na Kujawach i Pomorzu

Prezentacja kujawsko-pomorskiego odcinka Szlaku Kopernikowskiego

fot. KPCD

Kategorie
Aktualności Projekty Wydarzenia

Stąd/Dokąd #7 Helena Grossówna i jej dziedzictwo

Stąd/Dokąd #7 Helena Grossówna i jej dziedzictwo

Czwartek 30 listopada 2023 r., godz. 17-18:30
Kujawsko-Pomorskie Centrum Dziedzictwa, Czerwona Droga 8, Toruń
#7 helena grossówna i jej dziedzictwo
Starożytny świat Grecji doceniał i dookreślał 9 sztuk i przypisał im 9 muz. Nie przewidywano wówczas, że postęp cywilizacyjny przyniesie u schyłku XIX wieku jeszcze jedną sztukę – kinową. Wynalazek ten początkowo budził rozbieżne emocje, wydawało się, że ta nowinka techniczna będzie przede wszystkim służyła do zabawiania gawiedzi i nie dorówna teatrowi czy literaturze. Tymczasem jej rozwój jako sztuki w dużej mierze zdominował pozostałe dziedziny i przyniósł nie tylko uniesienia, emocje, ale przede wszystkim biznes.
O narodzinach tej sztuki, toruńskim i kujawsko-pomorskim wkładzie w kolejne etapy jej rozwoju, a także o tym czy sztukę aktorską można uznać za dziedzictwo kulturowe i jak je wykorzystywać przy budowaniu marki promocyjnej porozmawiamy w trakcie kolejnej z debat Stąd/Dokąd.
 
Podczas listopadowej dyskusji poruszone zostaną kwestie m.in.:
  • życiorysu i kariery gwiazdy kina i teatru Heleny Grossówny
  • spuścizny kina przedwojennego w kontekście współczesności
  • budowania marki regionu w oparciu o teatr i film

Uczestnicy debaty:

  • Lech Cieśliński – wnuk Heleny Grossówny
  • Katarzyna Jaworska – dyrektor MFF Tofifest
  • dr Krzysztof Trojanowski, prof. UMK – Instytut Literaturoznawstwa UMK w Toruniu

Moderator debaty:

  • Alicja Jankowska z Kujawsko-Pomorskiego Centrum Dziedzictwa w Toruniu
    Zapraszamy do wysłuchania i wzięcia udziału w dyskusji!
Zapraszamy do wysłuchania i wzięcia udziału w dyskusji!
 
CZWARTEK 30 listopada 2023 r., godz. 17-18:30
Kujawsko-Pomorskie Centrum Dziedzictwa, Czerwona Droga 8, Toruń
 

Link do wydarzenia:

Stąd/Dokąd – dyskusje o dziedzictwie to organizowane przez Kujawsko-Pomorskie Centrum Dziedzictwa w Toruniu cykliczne spotkania oparte o wymianę myśli i doświadczeń różnych środowisk, które zajmują się badaniami i upowszechnianiem rozmaitych składników i kształtów dziedzictwa kulturowego. Do naszej siedziby w Toruniu będziemy zapraszać naukowców, pracowników instytucji kultury i oświaty, regionalistów, przedstawicieli organizacji pozarządowych i inne osoby, którym tematyka lokalnego dziedzictwa jest szczególnie bliska. W trakcie dyskusji poruszymy m.in. kwestię tożsamości lokalnej, wyróżników regionalnych, krajobrazu kulturowego, „trudnego” dziedzictwa.

Ta strona korzysta z ciasteczek. Dalsze korzystanie ze strony oznacza, że zgadzasz się na ich użycie.