Opublikowano 19 stycznia 2026
Ziemiaństwo i jego działalność gospodarcza na ziemiach polskich w XIX–XX w.
Ogólnopolska konferencja naukowa
Data: 21 maja 2026 r., czwartek
Miejsce: Toruń, ul. Czerwona Droga 8 (siedziba Kujawsko-Pomorskiego Centrum Dziedzictwa)
Kujawsko-Pomorskie Centrum Dziedzictwa w Toruniu zaprasza do zgłaszania referatów i udziału w konferencji naukowej pt. Ziemiaństwo i jego działalność gospodarcza na ziemiach polskich w XIX–XX w. Jest to kolejne toruńskie spotkanie poświęcone ziemiaństwu, organizowane przez naszą instytucję. Celem tych spotkań jest spojrzenie na tę grupę społeczną z różnych perspektyw – naukowej, muzealnej, społecznej czy kulturotwórczej itp. W dotychczasowych wydarzeniach uczestniczyli naukowcy, przedstawiciele muzeów, stowarzyszeń oraz regionaliści, którzy podejmują badania lub popularyzują problematykę ziemiańską.
W 2026 r. chcemy skupić się na aspekcie gospodarczym życia ziemian na terenach polskich w XIX i XX wieku. Proponujemy szerokie ujęcie tematu – nie tylko gospodarki rolnej i zarządzania majątkiem, ale także innych inicjatyw przemysłowych, gospodarki leśnej, przetwórstwa, gorzelnictwa i browarnictwa, w których uczestniczyła ta grupa społeczna. Chcielibyśmy omówić rolę ziemian w modernizacji szeroko pojętej gospodarki oraz ich wpływ na efektywność gospodarstw, a także poruszyć temat wdrażania nowoczesnych technologii rolniczych w majątkach ziemskich. Interesują nas zarówno konkretne przykłady, jak i syntetyczne ujęcia tematyki.
Przykładowe zagadnienia:
- Różnorodne formy gospodarowania dobrami ziemskimi w XIX i XX wieku.
- Zróżnicowanie działalności gospodarczej ziemian w ujęciu regionalnym i lokalnym.
- Założenia pałacowo-folwarczne jako forma organizacyjna zagospodarowania ziemi.
- Gospodarka ziemska w świetle przemian społecznych, politycznych i gospodarczych w XIX i XX wieku.
- Udział ziemian w towarzystwach rolniczych i przemysłowych.
- Rola ziemian w kreowaniu świadomości rolniczej wśród lokalnej ludności.
- Modernizacja i rozwój metod prowadzenia gospodarki ziemskiej.
- Relacje ziemian z innymi grupami społecznymi, w tym z służbą i robotnikami folwarcznymi oraz przemysłowcami.
- Relacje między sąsiadującymi majątkami ziemskimi.
- Pozarolnicza działalność gospodarcza ziemian, w tym gospodarka leśna i łowiecka.
- Źródła do dziejów gospodarki w dobrach ziemiańskich.
Zależy nam na interdyscyplinarnej dyskusji, dlatego do wspólnej debaty zapraszamy przedstawicieli różnych dziedzin naukowych, pracowników muzeów, instytucji kultury, stowarzyszeń, regionalistów, których zainteresowania badawcze skupiają się wokół tegorocznej tematyki.
Organizatorem konferencji jest Kujawsko-Pomorskie Centrum Dziedzictwa w Toruniu.
Informacje organizacyjne
Udział w konferencji jest bezpłatny. Prosimy o nadsyłanie formularza zgłoszeniowego z propozycją referatu, linki poniżej:
Konferencja – formularz zgłoszenia – wersja .docx
Konferencja – formularz zgłoszenia – wersja .pdf
Termin nadsyłania zgłoszeń: 24 kwietnia 2026
Informacja o przyjęciu referatów: 30 kwietnia 2026
Organizator nie zapewnia noclegów, ani nie pokrywa kosztów dojazdu. Organizator zapewnia obiad w dniu konferencji i wydanie publikacji pokonferencyjnej. Autorów wystąpień konferencyjnych zapraszamy do nadsyłania tekstów do publikacji pokonferencyjnej (na teksty czekamy do 17 lipca 2026). Warunkiem publikacji jest uzyskanie pozytywnej recenzji artykułu przygotowanego w oparciu o referat.
W przypadku pytań prosimy o kontakt:
dr Michał Antonowicz: mantonowicz@kpcd.com.pl
dr Tomasz Żuchowski: tzuchowski@kpcd.com.pl
Organizator
Kujawsko-Pomorskie Centrum Dziedzictwa w Toruniu
Czerwona Droga 8
tel. +48 56 649 45 99
biuro@kpcd.com.pl