PIOTROWSKI Roman

PIOTROWSKI Roman

(1928-2017), nauczyciel, historyk, regionalista, Dyrektor Biblioteki Pedagogicznej.

Urodził się w 24 września 1928 r. Był synem Edwarda i Kunegundy ze Świderskich. Czas młodości i lata II wojny światowej przeżył w Rypinie. W 1945 r. wraz z rodzicami wywieziony został przez NKWD na kilka miesięcy do ZSRR, co było spowodowane podpisaniem volkslisty przez jego rodziców. Po powrocie ukończył Średnią Szkołę Zawodową w Rypinie. Równolegle należał do 4. Drużyny Harcerskiej im. ks. J. Poniatowskiego oraz łączył naukę z praca. W 1949 r. pracował w Rypinie jako organizator wypoczynku letniego dla dzieci. W 1950 roku zamieszkał w Rzykach w powiecie wadowickim, gdzie podjął pracę jako nauczyciel i ożenił się z Ireną Śliwą. W 1952 roku ukończył Liceum Pedagogiczne w Bielsku-Białej i w rok później powołany został na stanowisko kierownika Szkoły Podstawowej w Zagórzu, w powiecie wadowickim. Do Rypina powrócił z żoną w 1956 r., gdzie został kierownikiem i dyrektorem biblioteki pedagogicznej, w której pracował aż do emerytury. W latach sześćdziesiątych, pełniąc funkcję społecznego opiekuna zabytków archeologicznych w powiecie rypińskim, przyczynił się do podjęcia badań wykopaliskowych w Janowie koło Świedziebni, w Skrwilnie, gdzie odkryto skarb z XVII wieku oraz w Starorypinie. Ponadto przyczynił się do odkrycia kilkudziesięciu innych stanowisk archeologicznych na terenie powiatu rypińskiego. W 1965 r. był jednym z inicjatorów utworzenia Towarzystwa Miłośników Ziemi Rypińskiej. W 1968 r. wspólnie z Edwardem Koźmińskim i Jadwigą Gumińską był inicjatorem otwarcia Regionalnej Izby Pamięci Narodowej w budynku przy ul. Warszawskiej 20 – późniejszej siedziby Muzeum Ziemi Dobrzyńskiej. Był także członkiem-założycielem dobrzyńskiego oddziału Włocławskiego Towarzystwa Naukowego Był autorem kilkunastu publikacji, poruszających problematykę dziejów Rypina i okolic, w tym monografię historii Skrwilna i Rogowa, a także teksty problemowe (m.in. poruszające zagadnienie osób pomordowanych w latach okupacji). Za pracę zawodową i społeczną odznaczony został Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1983), nagrodami Ministra Oświaty (1976, 1984), Medalem Mikołaja Kopernika za pracę w dziedzinie ochrony zabytków (1975). Zmarł 28 listopada 2017 r. i został pochowany na cmentarzu parafialnym w Rypinie.

&nbsp
Opracowane na podstawie:

Mirosław Krajewski, Nowy Słownik biograficzny regionu brodnickiego, Brodnica-Toruń 1991, s. 166-167.
Piotr Gałkowski, Roman Piotrowski (24 września 1928 – 28 listopada 2017), [źródło: https://rypin-cry.pl/artykul/roman-piotrowski-24/352164; dostęp: 29.11.2023 r.]

ZIELIŃSKI Gustaw

ZIELIŃSKI Gustaw

1870-1930), archeolog etnograf.

Urodził się w 1870 r. Był synem Józefa (20 VIII 1845-1904) i Elżbiety z Wysłołuchów i wnukiem Gustawa Zielińskiego, znanego na ziemi dobrzyńskiej poety i bibliofila. Interesował się badania archeologicznymi i prowadził je na terenie ziemi dobrzyńskiej. Od 1910 r. prowadził korespondencję z Towarzystwem Naukowym Płockim, a szczególnie z dr Aleksandrem Macieszą i Haliną Rutską. Wyrażał w niej zadowolenie, że księgozbiór jego ojca jest pod społeczną opieką. Towarzystwu Naukowemu Płockiemu przekazał 139 medali pamiątkowych. Za całokształt jego działań na rzecz TNP zarząd tego Towarzystwa przyznał mu 30 czerwca 1930 r. Dożywotniego Członka Protektora TNP. Zmarł 6 września 1930 r.

&nbsp
Opracowane na podstawie:

Mirosław Krajewski, Nowy Słownik biograficzny regionu brodnickiego, Brodnica-Toruń 1991, s. 546.

SIERAKOWSKI Stanisław

SIERAKOWSKI Stanisław

(1881-1939), hrabia, ziemianin, działacz społeczny, oświatowy i polityczny.

Urodził się dnia 9 marca 1881 r. w Poznaniu. Był synem Adama Sierakowskiego, zamożnego ziemianina z Waplewa na Powiślu, i Marii z Potockich. Dobra tej rodziny znajdowały się również w Osieku na ziemi dobrzyńskiej. Nauki pobierał w gimnazjum w Chełmnie, gdzie za udział w tajnej organizacji filomackiej został uwięziony przez władze pruskie (1901 r.). Następnie podjął studia w Berlinie oraz w Brukseli. Po odbyciu praktyki rolniczej objął majątek rodzinny klucza waplewskiego w pow.sztumskim. W 1910 r. pojął za żonę Helenę z książąt Lubomirskich, z którą miał siedmioro dzieci. Już przed I wojną światową był aktywny na polu działalności społeczno-oświatowej, m.in. był członkiem Towarzystwa Naukowego w Toruniu. Pod koniec Wielkiej Wojny został członkiem Podkomisariatu Naczelnej Rady Ludowej na Prusy Królewskie, Warmię i Pomorze. W listopadzie 1918 wybrany został delegatem na Sejm Dzielnicowy w Poznaniu. W 1919 brał udział w paryskiej konferencji pokojowej (1919-1920), jako jeden z ekspertów przy delegacji polskiej. W 1919 kierował przygotowaniami do plebiscytu narodowościowego na Warmii. Jego rezultatem było pozostanie Waplewa w Prusach. Zaangażował się wówczas we współtworzenie Związku Polaków w Prusach Wschodnich, a następnie (1922) Związek Polaków w Niemczech – którego został pierwszym prezesem (do 1927 r.), W 1920 po śmierci brata Jana, odziedziczył po nim majątek w Osieku. Od lutego 1920 do 15 sierpnia 1921 honorowo pełnił funkcję konsula generalnego RP w Kwidzynie. W latach 1923-1924 był posłem do sejmu pruskiego. Był jednym z założycieli Związku Mniejszości Narodowych w Niemczech (1924) i jego prezesem. W 1924 i w latach następnych reprezentował mniejszość polską w Lidze Narodów. Był także wydawcą organu prasowego Związku Mniejszości Narodowych w Niemczech pt. „Kulturwille” (od 1925) przemianowanego w 1926 na „Kulturwehr”. Finansowanie części działań w ruchu narodowym z prywatnych funduszy sprawiło wraz z kryzysem gospodarczym lat 20. i 30. Sprawiło, że jego majątek został znacząco zadłużony oraz wyprzedany. Wraz z dojściem NSDAP do władzy w Niemczech otrzymał nakaz opuszczenia Rzeszy, czemu się przeciwstawiał. Narastające represje, a także trudności finansowe sprawiły, że w 1938 wraz z rodziną zostawił majątek w Waplewie i przeniósł się do Torunia, a następnie zamieszkał w swojej posiadłości w Osieku k. Brodnicy. Aresztowany przez Selbstschutz ok. 20 października 1939 wraz z rodziną był więziony w Rypinie przy ul. Warszawskiej 20,
a następnie wraz z nimi tamże zamordowany.

&nbsp
Opracowane na podstawie:

Stefan Bilski, Słownik biograficzny regionu brodnickiego, Brodnica-Toruń 1991, s. 94-95.

Ta strona korzysta z ciasteczek. Dalsze korzystanie ze strony oznacza, że zgadzasz się na ich użycie.